आज घर-घरमा पवित्रताको मन्त्र गुन्जिएको छ, नाडीहरूमा सुरक्षा र स्नेहका धागा बाँधिएका छन् र भान्सामा क्वाटीको पौष्टिक बास्ना मगमगाएको छ । आज श्रावण शुक्ल पूर्णिमा, अर्थात् जनै पूर्णिमा—नेपाली समाजको धार्मिक, सांस्कृतिक र सामाजिक सद्भावको एक अनुपम संगम ।
यो पर्व केवल धागो फेर्ने र बाँध्ने दिन मात्र होइन । ब्राह्मण र क्षेत्री समुदायका लागि यो आत्मशुद्धिको दिन हो । वर्षभरि धारण गरेको पुरानो जनै त्यागेर मन्त्रिएको नयाँ जनै लगाउँदा उनीहरूले ज्ञान र कर्मको मार्गमा आफूलाई पुनः समर्पित गर्दछन् ।
अर्कोतर्फ, रक्षाबन्धनले सबै जातजाति र समुदायलाई एउटै सूत्रमा बाँध्छ । गुरु-पुरोहितबाट नाडीमा बाँधिएको पहेँलो डोरो केवल धागो होइन, यो आसुरी शक्तिबाट रक्षा गर्ने कवच हो, एक आध्यात्मिक विश्वास हो । यही दिन दिदीबहिनीले दाजुभाइको नाडीमा बाँधिदिने कलात्मक ‘राखी’ ले स्नेह, सम्मान र अटुट सम्बन्धको प्रतीकका रूपमा पर्वलाई अझै जीवन्त बनाउँछ ।
यही पर्वलाई नेवार समुदायले ‘क्वाटी पुन्ही’ को नामले चिन्छ । उनीहरूको लागि यो प्रकृति र स्वास्थ्यसँग जोडिएको पर्व हो । नौ थरीका टुसा उम्रेका गेडागुडीबाट बनेको ‘क्वाटी’ को झोल पिएर शरीरलाई बलियो बनाउने यो परम्पराले कृषि समाजको वैज्ञानिक जीवनशैलीलाई दर्शाउँछ ।
यसरी, जनै पूर्णिमा एउटै दिनमा अनेक पहिचान र परम्परा बोकेर आउँछ र हामी सबैलाई पवित्रता, सुरक्षा, स्नेह र स्वास्थ्यको एउटै सांस्कृतिक मालामा उनेर जान्छ ।
